pijn in je brein

Je mag misschien denken dat je teen pijn doet wanneer je je blote voet tegen de tafelpoot stoot, maar eigenlijk zit de pijn in ons brein: daar waar alle waarneming plaatsvindt. En op dezelfde plek waar fysieke pijn geregistreerd wordt, ervaren we ook emotionele pijn. Verdriet doet dus letterlijk pijn.

Gelukkig maakt ons brein zelf pijnstillers aan – een chemisch stofje dat vrijkomt in de ruimte tussen de zenuwcellen en dat pijnsignalen dempt. Ook emotionele pijnsignalen! Uit een bijzonder experiment blijkt dat dit stofje al vrijkomt wanneer slechts de suggestie wordt gewekt dat je pijn ervaart. Proefpersonen mochten uit een aantal datingprofielen mannen of vrouwen van hun voorkeur selecteren. En hoewel ze van tevoren wisten dat de datingprofielen nep waren, kwamen er toch pijnstillers vrij toen hen verteld werd dat deze fictieve personen geen date met hen wilden. Wonderlijk, nietwaar?!

En andersom werkt het ook: denken aan het feit dat mensen van je houden kan ervoor zorgen dat het brein minder heftig reageert op pijn. Daarom is steun van vrienden zo waardevol als je (liefdes)verdriet hebt.

Via ons brein kunnen we ook bewust pijn verminderen, gewoon door ons goed te concentreren. Vuurlopers en spijkerbed liggers weten dit natuurlijk al lang, maar in feite kan iedereen het. Proefpersonen in een onderzoek aan Stanford University keken naar een vlammetje op een beeldscherm terwijl ze tegelijkertijd een akelig heet voorwerp tegen hun handpalm aangedrukt kregen. De opdracht was nu om dat vlammetje – en daarmee de hersenactiviteit in het pijngebied én de pijnwaarneming – kleiner of groter te maken. Dat lukte; al binnen dertien minuten kon men het pijngebied beïnvloeden.

Als liefdevolle gedachten niet werken, als je brein pijnstillers haperen of als je je niet voldoende kunt concentreren rest nóg een oplossing. Zo blijkt dat een huis-tuin-en-keuken pijnstiller als paracetamol daadwerkelijk de pijn vermindert die je ervaart bij afwijzing. Eigenlijk zou de bijsluiter naast gebruik bij hoofdpijn en spierpijn, ook de indicatie ‘gebroken hart’ moeten geven :-).

Wij zijn geen medici. wij hebben sociale neuron wetenschappen onze speciale aandacht. Ook dit soort kennis gebruiken wij in ons werk, bijvoorbeeld bij het positief beïnvloeden van groepsprocessen waar afwijzing en uitsluiting vaak een rol spelen.